Wybór pomiędzy systemem VRF (Variable Refrigerant Flow) a instalacją opartą o wodę lodową jest jednym z kluczowych zagadnień przy projektowaniu systemów HVAC w budynkach komercyjnych i użyteczności publicznej. Oba rozwiązania różnią się zasadą działania, skalą zastosowań oraz wymaganiami instalacyjnymi.
Systemy VRF wykorzystują czynnik chłodniczy jako medium transportujące energię, natomiast w systemach wody lodowej nośnikiem chłodu jest woda schładzana w agregacie wody lodowej (chillerze) i rozprowadzana instalacją hydrauliczną do urządzeń końcowych.
Zasada działania
System VRF
System VRF składa się z jednostki zewnętrznej oraz wielu jednostek wewnętrznych połączonych instalacją chłodniczą. Przepływ czynnika chłodniczego jest regulowany w zależności od zapotrzebowania na chłodzenie lub ogrzewanie w poszczególnych strefach.
Technologia ta została opracowana przez Daikin i jest obecnie rozwijana przez wielu producentów, m.in. Mitsubishi Electric czy LG Electronics.
System wody lodowej
Instalacje wody lodowej opierają się na centralnym źródle chłodu – agregacie wody lodowej (chillerze) – który schładza wodę krążącą w instalacji. Następnie woda lodowa trafia do urządzeń końcowych takich jak:
- klimakonwektory (fan-coile),
- centrale wentylacyjne,
- belki chłodzące.
Producentami takich urządzeń są m.in. Trane, Carrier czy York International.
Skala zastosowań
Systemy VRF najlepiej sprawdzają się w:
- średnich biurowcach,
- hotelach,
- budynkach usługowych,
- pensjonatach,
- większych domach jednorodzinnych.
Systemy wody lodowej stosuje się głównie w:
- dużych biurowcach i kompleksach biurowych,
- szpitalach,
- centrach handlowych,
- obiektach przemysłowych,
- obiektach o bardzo dużej powierzchni.
W praktyce przyjmuje się, że wraz ze wzrostem powierzchni budynku rośnie opłacalność systemów wody lodowej.
Porównanie kluczowych parametrów
Cecha | System VRF | System wody lodowej |
Medium transportujące energię | czynnik chłodniczy | woda |
Źródło chłodu | jednostka VRF | agregat wody lodowej |
Skala instalacji | małe i średnie budynki | duże obiekty |
Elastyczność strefowa | bardzo wysoka | wysoka |
Koszt instalacji | średni | wysoki |
Efektywność przy dużej skali | ograniczona | bardzo wysoka |
Zalety systemów VRF
Najważniejsze zalety systemów VRF to:
- wysoka elastyczność w podziale na strefy klimatyczne,
- stosunkowo prosta instalacja (brak instalacji hydraulicznej),
- możliwość jednoczesnego chłodzenia i ogrzewania w systemach odzysku ciepła,
- dobra efektywność energetyczna przy średnich obciążeniach.
Zalety systemów wody lodowej
Systemy oparte o wodę lodową mają z kolei inne atuty:
- bardzo dobra efektywność w dużych instalacjach,
- wysoka trwałość instalacji,
- mniejsza ilość czynnika chłodniczego w budynku,
- możliwość łatwej integracji z centralami wentylacyjnymi i systemami BMS.
Kryteria wyboru systemu
Decyzja o wyborze rozwiązania zależy od kilku czynników:
- powierzchni i funkcji budynku,
- zapotrzebowania na chłód,
- dostępnej przestrzeni technicznej,
- kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych,
- wymagań dotyczących niezawodności systemu.
W praktyce systemy VRF dominują w obiektach średniej wielkości, natomiast instalacje wody lodowej są standardem w dużych budynkach komercyjnych i przemysłowych.