Etykiety energetyczne stanowią jeden z kluczowych instrumentów polityki efektywności energetycznej Unii Europejskiej. Ich celem jest umożliwienie użytkownikom porównywania urządzeń pod względem zużycia energii oraz promowanie bardziej oszczędnych technologii. W przypadku mebli chłodniczych – stosowanych w handlu detalicznym, gastronomii i branży spożywczej – wymagania te mają szczególne znaczenie, ponieważ urządzenia te pracują często przez całą dobę i generują wysokie koszty eksploatacyjne.
Czym są meble chłodnicze?
Do mebli chłodniczych zalicza się m.in.:
- regały chłodnicze otwarte i zamknięte,
- witryny chłodnicze,
- lady chłodnicze,
- zamrażarki ekspozycyjne,
- chłodziarki do napojów,
- urządzenia sprzedażowe z funkcją chłodzenia.
W przepisach UE wiele z tych urządzeń klasyfikowanych jest jako refrigerating appliances with a direct sales function, czyli urządzenia chłodnicze przeznaczone do bezpośredniej sprzedaży produktów.
Podstawa prawna
Wymagania dotyczące etykiet energetycznych mebli chłodniczych wynikają przede wszystkim z:
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 ustanawiającego ramy etykietowania energetycznego,
- przepisów wykonawczych dla poszczególnych grup urządzeń chłodniczych,
- obowiązku rejestracji produktów w bazie EPREL.
Co musi zawierać etykieta energetyczna?
Współczesna etykieta energetyczna UE dla mebli chłodniczych zawiera zazwyczaj:
- Skalę klas efektywności energetycznej
Obecnie stosowana jest skala:
A – G
gdzie:
- A oznacza urządzenia najbardziej energooszczędne,
- G – najmniej efektywne.
System ten zastąpił dawną skalę A+++, A++, A+.
- Roczne zużycie energii
Podawane najczęściej w:
kWh/rok
Wartość ta pozwala oszacować koszty eksploatacji urządzenia.
- Dane użytkowe urządzenia
W zależności od typu mebla chłodniczego etykieta może zawierać:
- pojemność netto,
- powierzchnię ekspozycyjną,
- zakres temperatur pracy,
- klasę klimatyczną,
- temperaturę otoczenia dopuszczalną dla pracy.
- Kod QR
Nowe etykiety zawierają kod QR, który prowadzi do bazy EPREL, gdzie można znaleźć szczegółowe dane techniczne produktu.
Obowiązki producenta i importera
Producent lub importer wprowadzający mebel chłodniczy na rynek UE musi:
- sporządzić dokumentację techniczną,
- przeprowadzić badania zgodności,
- określić klasę energetyczną,
- dostarczyć etykietę w odpowiednim formacie,
- zarejestrować produkt w bazie EPREL przed sprzedażą,
- zapewnić zgodność reklam i materiałów handlowych z klasą energetyczną.
Obowiązki sprzedawcy
Sprzedawca detaliczny lub hurtowy ma obowiązek:
- umieścić etykietę w widocznym miejscu na urządzeniu,
- prezentować etykietę również przy sprzedaży internetowej,
- podawać klasę energetyczną w reklamach i ofertach,
- nie usuwać ani nie zasłaniać etykiety.
Znaczenie etykiet energetycznych dla użytkownika
Dzięki etykietom energetycznym przedsiębiorca może:
- porównać koszty eksploatacji urządzeń,
- wybrać model o niższym poborze energii,
- ograniczyć rachunki za energię elektryczną,
- spełnić wymagania ESG i polityki środowiskowej firmy,
- zwiększyć konkurencyjność sklepu lub lokalu.
Najczęstsze problemy w praktyce
W obrocie rynkowym spotyka się sytuacje takie jak:
- brak etykiety na ekspozycji,
- nieaktualna skala klas,
- błędne dane w sklepie internetowym,
- brak rejestracji w EPREL,
- niezgodność parametrów rzeczywistych z deklarowanymi.
Wymagania dotyczące etykiet energetycznych mebli chłodniczych mają na celu zwiększenie przejrzystości rynku oraz ograniczenie zużycia energii w sektorze handlowym i gastronomicznym. Zarówno producenci, jak i sprzedawcy są zobowiązani do prawidłowego oznaczania urządzeń, a użytkownicy dzięki temu mogą podejmować bardziej świadome decyzje zakupowe. W praktyce wybór energooszczędnego mebla chłodniczego oznacza nie tylko zgodność z przepisami, ale także realne oszczędności finansowe.
